De Olympische spelen van 2004, 14 jaar later

 

Aankomende zomer is het 14 jaar geleden dat Athene de olympische zomerspelen organiseerde de bakermat van wat nu het grootste sportevenement ter wereld is. Na eerder die zomer het EK voetbal in Portugal te hebben gewonnen, vond op 13 Augustus in een tot de nok toe gevuld stadion vol enthousiaste Grieken de openingsceremonie plaats. Maar was deze euforie niet een beetje misplaatst? Anno 2018 wordt men louter nog geconfronteerd met de keerzijde van de medaille in plaats van met de 16 behaalde plakken.

 

6 September 1997

We zijn aangekomen bij de uitslag van de laatste stemronde, welke stad krijgt de eer en verantwoordelijkheid van het organiseren dan de spelen? Wordt het Athene, Kaapstad, Buenos Aires of Rome? Een gespannen zaal kijkt toe hoe bekend wordt gemaakt dat het evenement inderdaad plaats zal vinden in Athene. Gianna Angelopoulos-Daskalaki springt juichend overeind. Deze Griekse zakenvrouw (door forbes magazine uitgeroepen tot een van de 50 meest machtige vrouwen ter wereld) was verantwoordelijk voor het Atheense bod en wordt president van het hele project.

Gemixte reacties volgden op de verkiezing. Is Athene hier wel klaar voor? De infrastructuur had een boost nodig, en waren ze hier financieel wel toe in staat? In een artikel van de New York Times op de dag van de verkiezing zegt Angelopoulos het volgende;

‘We zagen, terug in 1990, dat ons verlangen en erfgoed alleen niet genoeg zou zijn om de verkiezing binnen te halen en de spelen te organiseren. We realiseerden dat we onze stad moesten verbeteren, we moesten onze leefomgeving verbeteren. Ja, we moesten onze infrastructuur verbeteren.’ (Longman, 1997)

Ondanks het feit dat Athene op het moment van de verkiezing nog bergen werk te verzet had om de stad good to go maken, was er genoeg optimisme bij de organisators.

 1 Juni 2004

Naarmate de tijd vordert sneeuwt het nieuws van de verkiezing langzaam onder. Maar als de openingsceremonie steeds dichterbij komt beheerst Athene wederom het nieuws. Hoe staat het ervoor? Is de bouw klaar? Zijn er genoeg hotels/voorzieningen voor alle bezoekers?Verschillende media berichten over deze vraagstukken. In een journalistiek tijdschrift staat het volgende;

‘De media berichten nu al dat lang niet alle tijdslimieten zullen worden gehaald. Zo zijn er enorme vertragingen bij de bouw van het dak van het hoofdstadion, een ontwerp van Spanjaard Santiago Calatrava, en biedt een groot deel van de marathonroute nog steeds een deplorabele aanblik. De Griekse ministeries hebben bepaald geen traditie in het snel en doelmatig implementeren van beleid, dus verwonderlijk zijn de vertragingen niet. De kosten voor de Griekse overheid kunnen op deze manier echter gigantisch gaan oplopen. Over de totale kosten voor de Griekse overheid – Grieks belastinggeld dus, aangevuld met onder meer Europese bijdragen – circuleren zeer uiteenlopende cijfers: van 4,6 miljard euro tot maar liefst 16 miljard euro.’ (Pul, 2004 )

Tijdens de spelen gaat het vrijwel alleen maar over de sportieve prestaties. Griekenland behaald 16 medailles, 6 gouden, 6 zilveren en 4 bronzen. Een knappe eindstand. Op 23 Augustus vind de eindceremonie plaats, en volle stadions maken plaats voor leegte.

Anno nu

Griekenland heeft financieel een verschrikkelijke periode achter de rug, en in 2018 bevind het zich allerminst nog in rustig vaarwater. 33 % van de Grieken leeft nog onder de armoedegrens, er is werkloosheid, de voorziening zijn vaak belabberd en onderwijs is beperkt . Er is sprake van achterstallig onderhoud en als iets daar een duidelijk voorbeeld van is te wijzen is dan zijn het wel de stadions/parken van de spelen uit 2004. Wie een blik werpt op de stadions en parken, waant zich in een Dystopie. Zwembaden zitten compleet onder de klimop en onkruid kan vrij tieren.

Nikko Koulousios

Ik zocht contact met Grieks journalist Nikko Koulousios en legde hem een aantal vragen voor omtrent dit onderwerp.

Was het wel verantwoordelijk van de Griekse overheid om het organiseren van zo’n groot evenement te ambiëren? Heeft de overheid veel op moet offeren om de bouw van de stadions en parken te bewerkstelligen? We kennen allemaal de foto’s van de stadions en het achterstallige onderhoud, hoe heeft dit kunnen gebeuren? en zijn er plannen voor de korte/lange termijn over wat te doen met deze stadions?

Koulousios antwoordde;

‘Je kan niet oordelen over het organiseren van de spelen door alleen te kijken naar wat er zich een paar jaar later afspeelde (de crisis). Je moet dat zien als een beslissing die puur is genomen in die tijd, in zijn eigen context. Tijdens die tijd deed Griekenland het goed, er was economische groei en het organiseren van de spelen was destijds een realistisch iets om te doen. Het organiseren van de spelen had een hele belangrijke symbolische functie. Het liet de wereld zien dat een klein land als Griekenland zo’n gigantisch evenement aankon, en het ook nog succesvol kon laten verlopen. Het was heel indrukwekkend.

Als je er naar kijkt puur als een zakelijke beslissing, en je kijkt naar de resultaten, dan denk je haast meteen dat het geen veilige besluit is geweest. Maar dat heeft te maken met de politieke situatie in Griekenland en met het eeuwige probleem wat de Grieken hebben, namelijk dat de politici nooit consensus kunnen bereiken, of het eens kunnen worden over de meest basale politiek. Dat is ook waarom de stadions anno 2018 in zo’n belabberde staat zijn. Niet allemaal trouwens, sommige ervan worden nog gebruikt voor andere doeleinden zoals bruiloften, een voorbeeld hiervan is het Taekwondo stadion.’

 

Door: Daniël Peperkamp