Eindhoven: Mobiliteit en Milieu

Op donderdag 8 maart 2018 vond in het CKE ,huis voor amateurkunst en cultuureducatie, ‘het grote duurzaamheidsdebat’ plaats. Op deze avond waren 10 partijen aanwezig om te discussiëren over hoe Eindhoven zich kan verbeteren op het gebied van natuur en milieu.

Dat GroenLinks het populairst is bij een debat waar milieuvriendelijkheid in de hoofdrol staat zal niemand verbazen. Deze voorkeur maakte de zaal al vrij snel duidelijk door het frequent toejuichen van Rik Thijs, lijsttrekker van GroenLinks Eindhoven, toen hij in een debat zat met Tom Meijlink van de VVD, Geert Geerts van Leefbaar Eindhoven en Marco van Dorst van D66 over de bereikbaarheid en gezondheid van Eindhoven.

Een lastig debat, volgens Geerts [LE], hij stelt dat onderwerpen voor een gezondere leefomgeving niet apart benoemd kunnen worden. Er zal samenspel moeten komen met de economische sector om werkelijke milieuverbetering te bereiken. Thijs [GL] reageert op deze stelling dat het belangrijkste punt een verlangen naar ‘politici die keuzes durven te maken’ is. Hij bekritiseert het idee van de andere partijen dat burgers en bedrijven verleid moeten worden tot het toedragen aan een betere leefomgeving met de quote ‘verleiden doe je zaterdagavond in de kroeg, als het gaat om betere lucht moeten we concrete keuzes maken.’ Bureaucratie zal dit doel alleen maar continu uitstellen.

Meijlink [VVD] wist zich minder populair te maken dan GroenLinks. Zijn openingsquote ‘De lucht in Nederland is al de laatste honderd jaar niet zo schoon geweest, en het wordt steeds schoner’ viel niet goed bij het publiek. De toehoorders vergeleken hem al snel met Donald Trump en zijn neiging om een debat te ontlopen door een huidig probleem te ontkennen. Meijlink verstootte deze vergelijking.

Een centrum vol met auto’s

Van Dorst [D66] is van mening dat auto’s niet langer door het centrum van Eindhoven zouden mogen rijden om bij een verdere bestemming uit te komen. Het ‘doorknippen’ van wegen zou het fysiek onmogelijk moeten maken voor automobilisten om het centrum door te rijden zodanig dat alternatieve wegen gebruikt zouden moeten worden. Binnen het centrum zullen fietsen en voetgangers een prioriteit zijn. Ook zorgt een toegankelijk busvervoer ervoor dat het bereiken van het centrum niet langer het gebruik van een auto vereist. Meijlink [VVD] kaart aan dat het van belang is om bij een standpunt als dit een alternatief te bieden om vollopende wegen te voorkomen, alleen maar wegen doorknippen zal de kwaliteit van de stad achteruit halen.

Geerts [LE] geeft aan het eens te zijn met Meijlink [VVD] over het hebben van een totaalcirculatieplan voordat dit soort initiatieven worden genomen; bereikbaarheid is naast duurzaamheid namelijk ook een groot belang van de stad. Door een tijdelijk probleem op te lossen zal je zo ook een ander probleem elders creëren. In 2013 is er een masterplan ontwikkeld door de gemeente Eindhoven genaamd ‘Eindhoven op weg’. Een document van 84 pagina’s lang waarin de plannen voor een milieuvriendelijker Eindhovens verkeer samen met een realistisch idee van bereikbaarheid binnen de stad opgesteld staan. Een masterplan dat volgens Meijlink [VVD] maar voor de helft gelezen is door het college, waardoor niet langer op het draagvlak van de wegen wordt gelet. Meijlink [VVD] beweert dat de uitspraken van D66 en GroenLinks over een binnenstad met fietsers en voetgangers alleen maar op het gemak van de Eindhovenaren let, en niet rekening houdt met bezoekers en werknemers vanuit andere steden.

Thijs [GL] breekt hier wederom in monoloog uit. “In Nederland beoefenen wij de Europese norm van luchtkwaliteit, een politiek norm waar rechts-Europa zijn plasje al over heen gedaan heeft. Deze norm is twee keer zo hoog als de norm van de wereld-gezondheidsorganisatie. Laten we deze norm nou echt eens hanteren en op basis daarvan onze plannen maken in plaats van andersom. En deel van het behouden van deze richtsnoer betekent dat de auto echt de stad uit moet.”

Meijlink [VVD] vindt de focus op het autoverkeer misplaatst als het gaat om het verminderen van de uitstoot van vervuilende gassen. De auto-industrie is al jarenlang de grootste focus geweest, en heeft als gevolg de meeste vooruitgang gezien op het ontwikkelingsgebied van duurzaamheid. Het centrum energiebesparing Delft heeft geconcludeerd dat 17% van de luchtvervuiling nog van auto’s afkomstig is. Genoeg reden volgens Meijlink [VVD] om het brandpunt op andere industrieën te leggen, zoals het vliegverkeer, de grote fabrieken en ‘de kolencentrales van de PvdA’.

Openbaar vervoer als alternatief

De openbare vervoerslijnen lossen niet veel op volgens Geerts [LE]. De bussen rijden vaak veel te ver om waardoor reizen binnen de stad lang en vervelend wordt. Een systeem gebaseerd op de Dolmuş-busjes uit Turkije zou volgens hem een beter alternatief zijn, waarbij met een hogere frequentie kleinere busjes tussen kortere aansluitpunten rijden, waardoor er meer overgestapt moet worden, maar minder gewacht hoeft te worden en de passagiers de bestemming directer kunnen bereiken.

Ook Van Dorst [D66] verwacht veel innovatieve initiatieven om het busverkeer in Eindhoven te verbeteren, zodat het station niet langer altijd het uitgangspunt is. “Maatschappijen zullen zelf de interessantste routes ontdekken en daar hun busverkeer op baseren, die zitten er echt niet op te wachten om constant met lege bussen te rijden.” Van Dorst [D66] voelde ook het belang om uit te drukken dat ze trots mogen zijn dat Eindhovense de eerste stad is met uitstootvrije bussen, waar Meijlink [VVD] fel op reageerde: “We kunnen onszelf wel op de borst kloppen dat we een aantal elektrische bussen hebben, maar die rijden gewoon op kolenstroom. Hermes koopt sjoemelcertificaten. Stroom waarvoor generatoren hard moeten draaien, en die gebruiken kolen, dat weet u zelf ook heel goed. En wat betreft de kleine buslijnen: door de dure concessie is er maar één maatschappij ingeschreven, deze heeft er voor gezorgd dat de kleine buslijnen verdwenen, ten dupe van de buurtbewoners.”

Meijlink [VVD] is van mening dat het openbaar vervoer geen alternatief bied aan het autoverkeer, maar een handige toevoeging is. Voor deze stelling neemt hij opnieuw de toegankelijkheid van Eindhoven voor mensen buiten de regio als standpunt. Een overgang van autoverkeer naar openbaar vervoer zal toegang tot de stad voor hen alleen maar moeilijker maken. “Wij willen graag een regionaal centrum zijn, en daarom moeten we ophouden met doen alsof Eindhoven alleen voor de Eindhovenaren is.” Ondanks de afstotende indruk die Meijlink in het begin op de bezoekers maakte, klonk er voor deze uitspraak toch een klein applaus uit een VVD-hoekje achterin de zaal.

Eindhoven airport

Bij een debat over mobiliteit en milieu komt natuurlijk ook het vraagstuk over Eindhoven airport naar boven; moet het vliegveld verder uitgebreid worden of niet? De VVD pleit voor deze uitbreiding, maar Meijlink [VVD] benadrukt dat dit onder voorwaarde is dat Eindhoven airport substantieel zal moeten ‘vergroenen’.

De gemeente Eindhoven heeft een doel gesteld om vóór 2050 een verkleining van de uitstoot van koolstofdioxide van 1200 ton waar te kunnen maken. Het feit dat Eindhoven airport de helft daarvan uitstoot is voor Thijs [GL] genoeg reden om uitbreiding van het vliegveld te boycotten. Hij stelt dat als de gemeenteraad het dan nog durft te hebben over groei, dat er dan van alles gedaan kan worden aan het verbeteren van het milieu maar het koolstofgehalte altijd te hoog zal blijven. Van Dorst [D66] stoort zich aan de uitspraken van Thijs. Hij beweert dat het behouden van een milieuvriendelijk vliegverkeer niet de taak van één enkele gemeente is, maar nationale als zowel internationale samenwerking vereist. De gemeente is aandeelhouder van Eindhoven airport, een bedrijf op de grond, maar heeft geen inspraak op wat er landt of de lucht in gaat op deze locatie. “Meneer Thijs, u doet voorstellen die u niet waar kunt maken.”

“Toen er een half jaar geleden een motie lag om het 24,5% aandeel van Eindhoven airport als speciale opgave mee te nemen in de klimaatbegroting, waren het deze drie partijen die tegen stemden.” Reageert Thijs [GL] geïrriteerd. “Dus dan nemen we het aandeel van het vliegveld niet mee in de begroting, maar dan durven we nu wel iedereen hier in de zaal die een auto heeft mee rekenen. Dit vindt ik te bizar voor woorden.”

Volgens van Dorst [D66] houdt Thijs mensen voor de gek als hij beweert dat hij dit probleem binnen de gemeente op zou kunnen lossen.

Foto: Jordi van Sluijs