Goirle gaat back to basic

20 februari 2018 – Koffie en thee staan klaar. De beamer draait om aanwezige sprekers te ondersteunen met hun powerpoints. Er staan relatief weinig stoelen in het grote lokaal van het Cutureel Centrum Jan van Besouw. Dertien vrouwen en één man komen aan tafel voor de tweede bijeenkomst van de vereniging Katholieke Vrouwen Gilde in Goirle, met als hoofdthema ‘cultuur’. Te gast zijn Pernell Criens en Liselotte Franssen, namens de gemeenteraad van Goirle, en Sanna Weustink, directeur van het Jan van Besouw.

 ‘Bouwen’ aan cultuur

In het Cultureel Centrum Jan van Besouw valt een hoop te beleven, voor jong en oud, van theatervoorstellingen tot kinderfeestjes. Ook zijn er ateliers voor kunstenaars en een gezellige horecagelegenheid. Toch zijn er in Goirle nog steeds mensen die nog niet van het bestaan van het cultureel centrum weten of die er in ieder geval nog nooit zijn geweest. Dat is kwalijk volgens de directeur. “Toen ik eens met drie oudere dames na een theatervoorstelling terugreed naar huis, hoorde ik ze snikken op de achterbank. Ze hadden liedjes hadden gehoord die herinneringen terugbrachten. Daarnaast waren ze geraakt door het feit dat ze met andere mensen hadden kunnen praten, een andere omgeving hadden gezien en eigenlijk weer het gevoel hadden dat ze ertoe deden, dat ze gezien werden. Dat vond ik wel een eyeopener”, vertelt ze.

“Ik hoorde ze snikken op de achterbank”

Overigens werkt Weustink nog niet zo heel lang in het Jan van Besouw. “Toen mijn voorganger me vertelde dat hij wegging als directeur van het cultureel centrum dacht ik: hier kan ik mijn creativiteit misschien kwijt. Hier en daar had ik al wat maatschappelijke projecten benaderd in Goirle om me hier thuis te gaan voelen, bijvoorbeeld bij Stichting ‘Met je Hart’. Ik wil graag ‘bouwen’ aan cultuur.” Het woord cultuur betekent in zekere zin ook bouwen, of maken van dingen, door mensen. Het tegenovergestelde eigenlijk van ‘natuur’.

Back to basics

Voor het sociaal domein binnen de gemeente is een nieuw beleidsplan gemaakt: Back to Basics 2.0. Pernell Criens van de PvdA in Goirle presenteert wat dit plan betekent voor de cultuur in Goirle. Staat cultuur hoog op de agenda? Ja, ze willen investeren in de relatie tussen de gemeente en maatschappelijke organisaties en natuurlijk de inwoners daarbij betrekken. “Men moet zich thuis voelen in Goirle,” legt Criens uit. Ze ondersteunt haar woorden door een lijstje te tonen in haar powerpoint met onder andere de begrippen: zorg, levendig, dynamisch, open en zelfstandig. De visie van het beleid is dat mensen zelfredzaam moeten kunnen zijn en op eigen kracht mee moeten kunnen doen in de samenleving. De gemeente stimuleert dit onder andere door te zorgen voor basisvoorzieningen rondom cultuur, sport, bewegen en educatie.

Speeltuin

Maar om op eigen kracht mee te kunnen doen, moeten de bewoners wel zélf met initiatieven komen volgens Criens. De discussie onder de aanwezige bewoners wakkert langzaam een beetje aan. De een vindt dat de voorzieningen tegenvallen, de ander vindt dat er genoeg te doen is, vooral voor kinderen. “Ik heb wel een idee!”, roept een dame met geverfd bruin haar en een jasje met bloemen erop. “Een goede, uitdagende speeltuin in Goirle.” Voor kinderen, maar ook voor ouders en grootouders. Om gezellig te kunnen ouwehoeren met elkaar en samen te spelen. “Want die speeltuintjes hier…” zucht ze uiteindelijk. “Bedoel je echt een speeltuin voor volwassenen?” vraagt een andere vrouw zich hardop af. “Ja, dat kan ook!” De ideeën die ontstaan gaan de tafel rond. Die mogen ze ook zeker neerleggen bij de gemeente als ze dat zouden willen, bevestigt Criens.

Geld en goed

Iedereen is het erover eens dat cultuur voor het dorp uiterst belangrijk is. Maar hoe worden al die dingen, van speeltuintjes tot het Jan van Besouw, gefinancierd? Liselotte Fransen legt uit hoe de gemeente te werk gaat met het geven van subsidies. Een van de aanwezigen, mevrouw van Slagmaat, legt uit dat dat een van redenen is waarom ze naar de bijeenkomst is gekomen. “Want je moet wel goed geïnformeerd zijn voordat je zomaar roept dat er ergens geld voor moet komen.” Dat is voor de gemeente niet altijd even makkelijk. Er zijn structurele subsidies, voor bijvoorbeeld activiteiten die altijd aanwezig zijn in het dorp, en incidentele subsidies. Die laatste zijn voor activiteiten die af en toe plaatsvinden, of eenmalige acties van groepen of verenigingen. Hoeveel geld de gemeente zal geven hangt van allerlei dingen af. Belangrijk is bijvoorbeeld dat een activiteit de maatschappelijke cohesie binnen het dorp versterkt.  “Het gaat goed met ons dorp. Maar het is belangrijk dat wijkcentra blijven en dat iedereen waardering heeft voor elkaar en voor elkaars werk”, vindt van Slagmaat.

“Het gaat goed met ons dorp”

Toegevoegde waarde

De leden van de KVG hebben het druk gehad met luisteren en discussiëren. Ze kunnen niet wachten op het debat dat een week later zal plaatsvinden over hetzelfde onderwerp. De aanwezige sprekers worden bedankt met een mooie bos roze bloemen. Renate van Dommelen van de KVG, die tijdens de bijeenkomst voorgaat, leest van haar papiertje een samenvatting voor, ook van de eerste bijeenkomst die een week eerder plaatsvond. Er komen belangrijke begrippen langs rondom het woord ‘cultuur’. “Culturele expressie is zowel het zelf creëren als het kijken, luisteren en genieten. Deelname aan cultuur bevordert onder andere het zelfvertrouwen, sociale contacten en ontmoetingen.” Een wat oudere dame voegt hier een belangrijke les aan toe die ze van de bijeenkomsten leert: “Ervaringen rekken het leven uit. Het is niet erg als je op een gegeven moment een gebeurtenis vergeet, het heeft altijd wel een toegevoegde waarde gehad.”

Door: Marieke Hanse