In Goirle hoef je niet eenzaam te zijn

De verenigingen en stichtingen in Goirle leveren een bijdrage aan het voorkomen van eenzaamheid onder ouderen. Allemaal op een andere manier. En dat is nodig, want eenzaamheid is een probleem in Nederland. Ook in Goirle.

 Het is 9 uur ’s morgens. In De Deel, een cultureel centrum in een soort boerderijschuur, druppelen langzaam alle senioren binnen. Ze gaan bridgen. Het is een activiteit van de Katholieke Bond van Ouderen (KBO) en er komen veel leden op af. De koffie is al door een vrijwilliger neergezet, want voordat ze gaan beginnen met het kaartspel wordt er eerst nog samen wat gedronken. Ze hebben elkaar vorige week nog gezien, maar er wordt druk gekletst en gelachen.

Uit onderzoek van het CBS blijkt dat zeven procent van de ouderen in Nederland zich langdurig eenzaam voelt. Volgens de definitie die het CBS hanteert is eenzaamheid: ‘het subjectief ervaren van een onplezierig of ontoelaatbaar gemis aan (kwaliteit van) bepaalde relaties.’

Uit een burgerpeiling van www.waarstaatjegemeente.nl onder 608 inwoners van Goirle blijkt dat 37 procent zich weleens eenzaam voelt. 14 procent zelfs soms of vaak. Een landelijk onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau stelt dat de groep kwetsbare 65-plussers sterk toeneemt van 750.000 tot 1 miljoen mensen in 2025.

Dat is niet zonder gevolgen. Eenzaamheid verhoogt de bloeddruk, het stressniveau en de kans op depressie. Eenzame ouderen blijken zelfs 14 procent meer kans te hebben op een vroege dood dan de gemiddelde Nederlander. 

Rijk verenigingsleven

Goirle kent een rijk verenigingsleven. Met zijn ruim 150 verenigingen is er genoeg plaats om sociale contacten te leggen en eenzaamheid te behelpen of te voorkomen. Het Katholieke Vrouwengilde Goirle (KVG), De Katholieke bond van Ouderen (KBO) en stichting Met je hart, verzorgen activiteiten en ontmoetingen voor ouderen, allemaal op basis van vrijwilligers. De KBO en het KVG organiseren dagelijkse bezigheden voor ouderen, variërend van bridgen tot bezoekjes aan musea. Stichting Met je hart haalt ouderen op voor een dagje uit en regelt ontmoetingen, zodat zij met elkaar in contact kunnen komen.

‘’Dan wordt je wereld opeens heel klein.’’

Annemarieke Lamper-Wegdam is coördinator voor Stichting Met je hart in Goirle en Riel. Volgens haar zijn er steeds meer eenzame ouderen, omdat ze langer thuis blijven wonen. ‘’Ze kunnen niet meer zomaar naar een verzorgingstehuis en zijn afhankelijk van thuiszorg. Dan wordt je wereld opeens heel klein.’’ Ook als er veranderingen in het sociale leven van een persoon plaatsvinden, is er kans op eenzaamheid. ‘’Als ouderen hun partner of vrienden verliezen, fysieke klachten krijgen of het financieel niet breed hebben, staat eenzaamheid op de loer.’’

De Deel

Bridgen

Alle ouderen zijn inmiddels binnengedruppeld in De Deel. ‘’We gaan beginnen,’’ roept een man opgewekt. De knusse groep loopt onmiddellijk richting de tafels. Ze hebben er zin in. Francine de Jongh organiseert en begeleidt het bridgen. ‘’Iedereen hier heeft een ander niveau. We maken er ook geen competitie van en iedereen heeft telkens een andere partner.’’ Iedereen krijgt een nummertje van de Jongh, zo weet je aan welke tafel je moet gaan zitten. ‘’Het draait vooral om de gezelligheid, iedereen speelt een keer met iemand anders en het is laagdrempelig.’’

‘’Je wordt hier vlot opgenomen in de groep.’’

Jan (82) heeft het heel erg naar zijn zin bij het bridgen. ‘’Het leukste is toch wel de gezelligheid. Ik heb veel nieuwe vriendschappen via de KBO gekregen. Je wordt hier vlot opgenomen in de groep.’’ Ook André Hogens (91) heeft een grotere vriendenkring gekregen dankzij de activiteiten van de KBO. ‘’Sommigen komen zelfs bij mij thuis.’’ Iedereen gaat bij de juiste tafel zitten en even klinkt er nog geroezemoes en gelach. Tot de kaarten worden uitgedeeld. Zodra het spel begint kijkt iedereen geconcentreerd naar zijn of haar hand en heerst er een serene rust.

Marijke (72) heeft via het bridgen een mooie kenniskring opgebouwd. ‘’Sommige relaties zijn wat oppervlakkig, maar andere juist heel erg intensief.’’ Een vriendin uit die kring is onlangs overleden en daar heeft ze het nog steeds moeilijk mee. ‘’Ik heb gelukkig genoeg mooie banden, maar ik zou er wel meer willen, zodat ik kan terugvallen op mensen als het even niet goed gaat.’’ Ook Bernadette (80) heeft onlangs iemand verloren. Licht geëmotioneerd vertelt ze over haar man. Vroeger bridgeden ze samen en sinds zijn overlijden heeft ze het moeilijk. ‘’Vooral in het begin vond ik het lastig. Toen heb ik ook een tijd niet gespeeld.’’ Dankzij de organisator die haar aanmoedigde om toch weer te komen, speelt ze weer iedere dinsdag ochtend.

Drempel

De Jongh speelt als reserve bij het bridgen. ‘’De Jongh weet raad,’’ wordt er geroepen door een van de senioren. Ze weet even niet hoe ze moet openen. De Jongh werpt een snelle blik. ‘’Als je dit doet heb je twee sans.’’ Even is het stil, de vrouw kijkt nog eens goed. ‘’Oh, dat had ik zelf ook wel kunnen bedenken, stom dat ik het niet gezien heb!’’ Volgens de Jongh hoeven ouderen niet eenzaam te zijn. ‘’Mensen moeten alleen een drempel over durven te stappen en ook nieuwe contacten willen maken.’’ Als de Jongh een nieuw gezicht ziet binnenlopen, maakt ze dan ook meteen een praatje met die persoon.

‘’Gisteren hadden wij twee vrijwilligers die het leuk vonden om voor een hele groep te koken.’’

Die drempel wordt helemaal weggehaald bij Stichting Met je hart, vertelt Wegdam. ‘’Onze vrijwilligers halen de ouderen zelf op en brengen ze ook weer thuis.’’ Met je hart organiseert dagjes uit en ontmoetingen, zoals een kerstdiner. ‘’Gisteren hadden wij twee vrijwilligers die het leuk vonden om voor een hele groep te koken. Er was ook een bandje bij. De ouderen hebben het allemaal zo naar hun zin gehad.’’

‘’We kunnen er niet voor zorgen dat iedereen de voordeur uitgaat.’’

Trix Vissers, voorzitter van het KVG, vindt dat de oplossing voor eenzaamheid in het eerste opzicht bij de ouderen zelf ligt. ‘’Als vereniging kunnen wij niet iedereen bereiken. Wij hebben 600 leden en ook nog eens 150 mensen op de wachtlijst. We kunnen er niet voor zorgen dat iedereen de voordeur uitgaat.’’

Het KVG organiseert een breed scala aan activiteiten, waar soms ook niet-leden naar toe mogen komen. Om eenzaamheid binnen de vereniging te voorkomen, worden er sinds kort gastvrouwen ingezet bij activiteiten. Vissers: ‘’Als zij zien dat iemand buiten de groep valt, proberen ze hen er weer bij te betrekken. In mei krijgen wij nieuwe leden, hier zullen we ook gastvrouwen inzetten zodat iedereen zo snel mogelijk wordt opgenomen binnen de vereniging.’’

‘’Er is niet veel voor nodig om eenzaamheid te voorkomen, maar het moet wel georganiseerd worden.’’

Het eerste potje bridgen is bij de meeste senioren afgelopen en even wordt het weer rumoerig. Niet veel later valt er weer een ontspannen stilte. Het tweede potje is begonnen. In Goirle wordt genoeg georganiseerd en is voor iedereen wat te doen. Wegdam: ‘’Er is niet veel voor nodig om eenzaamheid te voorkomen, maar het moet wel georganiseerd worden.’’

Bij het bridgen is het ondertussen pauze. In een kring rondom een biljarttafel die in de andere helft van de zaal staat, wordt er weer koffie gedronken. Niemand staat alleen en er wordt af en toe van gesprekspartner gewisseld. Na de pauze spelen ze nog twee potjes en daarna gaat iedereen op zijn eigen gemak weer naar huis. Volgende week dinsdag zien ze elkaar weer.

Door: Wesley Klop