De eeuwige stad met zijn eeuwige afval

Er is weer een nieuw hoofdstuk toegevoegd aan het afvalprobleem in Rome. Het bestuur van de Italiaanse stad heeft honderd gevangenen op pad gestuurd om de troep op te gaan ruimen. Het is de zoveelste poging om de vuilniscrisis in Rome te bezweren. Hoe heeft het zover kunnen komen?

Al jarenlang ondervindt de stad grote problemen van het vuilnis dat zich in de straten opstapelt. Hierdoor test Rome op allerlei manieren wat de beste manier is om het afval te bestrijden. Het nieuwste geniale plan: gevangenen. Zij gaan de komende maanden door de stad trekken om het vuilnis te lijf te gaan. De groep gedetineerden is begonnen met het schoonmaken van het park Colle Oppio, dat naast het Colosseum ligt. Ook andere door toeristen bezochte parken en pleinen in het centrum worden aangepakt.

Een paar maanden geleden kwam er al hulp vanuit een andere hoek. De regio Abruzzo stemde ermee in om tot 39000 ton vuilnis uit Rome te accepteren. Op deze manier probeert, de regio ten oosten van Rome, de afvalcrisis te verlichten. Maar het blijft een enorme puinhoop, zo erkent Evelien Rethmeier, correspondente voor RTL Nieuws in Rome. “Als het vuilnis een paar dagen niet opgehaald wordt, stapelt het zich op. Vooral in de zomer gaat het erg stinken. Rome is niet echt een schone stad, het is hier zelfs een behoorlijke chaos.”

Beestenboel

Het afval is daarnaast de veroorzaker van een ander groot probleem in Rome. De stank die van de vuilniszakken afkomt trekt een heleboel wilde dieren aan. Everzwijnen, ratten, muizen en zeemeeuwen, noem het allemaal maar op, je kunt het zo gek niet bedenken of het huppelt rond door de straten van Rome.

Volgens Rethmeier is het in de hitte wachten totdat de zakken met viezigheid zelf pootjes krijgen en weglopen. Zij wordt iedere ochtend wakker met het geluid van tientallen zeemeeuwen die voor haar raam cirkelen. Ook Michiel Schimmel, een Nederlandse student die nu een jaar in het centrum van Rome verblijft, is ooggetuige van een dierentuin in de straten van Rome. Volgens hem stikt het overal van de ratten. “Als je langs de Tiber loopt is de kans immens groot dat je er een tegenkomt. Vooral ’s nachts komen ze tevoorschijn, overdag valt het mee”, aldus Schimmel.

Bron: Pixabay

De ratten lopen niet alleen vrolijk rond, ze zijn ook agressief. In Trastevere, een wijk vol met restaurants en zeer geliefd bij toeristen, werd een vrouw aangevallen door een rat en in haar been gebeten. Volgens RTL Nieuws laten ziekenhuizen weten dat ze steeds vaker mensen met rattenbeten op de eerste hulp krijgen.

Maar daar blijft het niet bij. In 2017 viel het eerste dodelijke slachtoffer door een everzwijn. Een bestuurder van een scooter kwam in botsing met een overstekend everzwijn en overleed. Buurtbewoners hoopten dat het tragische ongeval de gemeente in beweging zou brengen om eindelijk actie te ondernemen, maar hier is nog niet veel van gekomen.

De schuldigen

De Volkskrant meldt dat het afvalprobleem te wijten is aan het uitblijven van investeringen voor opslagplaatsen. Ook zouden contracten, in ruil voor steekpenningen, toegewezen worden aan misdaadgroepen. Maarten van Aalderen, journalist in Rome, spreekt zich uit over de diepgewortelde maffia in Rome. “Malagrotta was een grote plaats waar het afval werd gedumpt, maar dat werd beheerd door buitengewoon corrupte mensen. Het was een crimineel systeem waar ontzettend veel geld mee werd verdiend. Hierdoor heeft de vorige burgemeester Ignazio Marino Malagrotta in 2013 gesloten.” Van Aalderen vertelt over de ellende die ontstond na de sluiting van de dumpplaats. “Er zijn weinig alternatieven gecreëerd. Het openen van verbrandingsovens stuit hier altijd op veel verzet door milieuoverwegingen. Daarnaast heeft het bedrijf dat verantwoordelijk is voor het ophalen van het afval, AMA, financiële problemen. Die dreigen failliet te gaan en dat is zeker niet de eerste keer. Ook zijn er binnen dit bedrijf absoluut gevallen van corruptie geweest.”

Virginia Raggi, de burgemeester van Rome, maakte de vuilniskwestie tot een centraal kenmerk van haar campagne en beloofde om het afval drastisch te verminderen en de recycling te vergroten toen ze in 2016 aantrad. Toch is dit nog niet bewerkstelligd. De aparte bakken, extra vuilniswagens en nieuwe zuiveringsinstallaties verschijnen te traag. Rethmeier vindt daarentegen dat de inwoners zelf ook hun steentje bijdragen. Volgens haar zetten die er, omdat het al een rotzooi is, nog maar gewoon een paar plastic zakken erbij. “Als jij over een brandschone weg loopt, gooi je niet zo snel een propje neer, maar als er al honderden propjes liggen, ben je sneller geneigd om er ook eentje bij te gooien.”

Volgens een studie aangehaald door La Repubblica werd minder dan de helft van alle in 2016 ingezamelde afval gerecycled en gesorteerd. Van het afgescheiden organische afval werd minder dan 6 procent gecomposteerd.  De Romeinse krant II Messaggero ontdekte bovendien dat slechts 16 procent van de hoofdstedelijke vuilnismannen sporadisch naar zijn of haar werk komt. Om te voorkomen dat de overige vuilnismannen onder werktijd in koffiebarretjes bivakkeren, installeert de gemeente momenteel gps-apparatuur in alle vuilniswagens om te controleren of ze daadwerkelijk rondrijden.

Bernardo Piccioli werknemer van Utilitalia, een vereniging die bedrijven uit de afvalbranche samenbrengt en ze vertegenwoordigt, spreekt dit tegen. “Rome heeft het op een na hoogste afvalscheidingspercentage in Europa vergeleken met de andere hoofdsteden. Het probleem is niet hoeveel mensen het vuilnis ophalen, maar waar je het kan laten. We hebben niet genoeg capaciteit. Soms is het onmogelijk om het afval van de straat te halen, want we kunnen het nergens kwijt.”

Rome is disgusting

Ontevreden inwoners van Rome hebben een tijd terug zelf het heft in handen genomen. Een aantal jaar geleden werd de activistengroep Roma Fa Schifo (Rome is walgelijk) opgericht vanwege de degradatie die Rome onderging. Zij hebben tegenwoordig een eigen website en een facebook en twitterpagina. Via deze sites probeert de groep misstanden in Rome aan te kaarten en zo het bewustzijn van de mensen te verhogen. Roma Fa Schifo hoopt dat Rome op een dag net zo is als de andere grote steden in Europa. Een normale plaats om te leven, te werken en te studeren.

Volgens Massimo Tonelli, lid van Roma Fa Schifo, kan dit makkelijk, maar er moet wel vastberadenheid getoond worden. “Met de inzameling van huis-aan-huisafval, met de toegang van internationale bedrijven voor afvalbeheer en met de opening van technologische zuiveringsinstallaties los je al een heleboel op, maar dan zul je vanaf dag één serieus te werk moeten gaan”, aldus Tonelli.